Gesprengte Ketten

Bild: CSvBibravia wikimedia commons

Leest saandi hääw ik en film sänj, wat aw me en starken indrük mååged heet. Hi håt „Gesprengte Ketten“  än as üt et iir 1963. Deerönj gungt et am krichgefångene, wat for ålem üt Ainglönj san, än önj en looger laawe. Ja ploone en ütbräk ma ordi maning manschne, deerma da tjüsche saldoote et trååwel hääwe, ja wider tu fången. Sü koone ja ai bai e frunt keempe. Huum schucht önj e film, hü da krichgefångene möre tunle bage, wat … „Gesprengte Ketten“ weiterlesen

Martin Luther King Jr. Day 2018

Bild: Herman Hillervia Wikimedia Commons

Sant wi föör tau juar heer mä tjabelstünj begaand haa, foon wi at imer wichtig, uk en teeken jin rochts tu saten, auer wi al imer toocht, det rasismus temelk dom as. Diarmä san’f lokelkerwiis ei alian üüb a wäält. Ian faan a bekäändst persuunen, wat ham jin rasismus engaschiiret hee, as was Martin Luther King Jr., huar’t uun a USA uk en ekstra feierdai för jaft. Das juar as de dai mä san gebuursdai tup feelen. Arke traad mundai … „Martin Luther King Jr. Day 2018“ weiterlesen

#68

Wi haa das weg en fein tuppaaket program för jam mä en film-tip, de beeftgrünj faan en temelk nüürig versjuun faan en bekäänt jongens-stak, en konstelk frinj, huarmä am chatte kön an föl am musiik, musiikern an det gud uun a wäält. Oober auer’t uk am’t ring uun a wäält gungt, wel’f, det at jam gans besonders gud gungt an wanske jam en feinen wäält-knuddel-dai. Wees jam diarbi, wan jam wed wel, huaram at bi dediar dai gungt. via GIPHY Diese … „#68“ weiterlesen

Wuntersanwiinj

Dåt as nü jå en ordi junk iirstid. Ouers heer kamt en gou tising: We hääwe et bål schååfed. Di 21. Dezember as wuntersanwiinj. Dåtheer iir di iinj sü am än bai am e klook huulew seeks. Dåt as jü långst nåcht än di kurtste däi. Önj maning kultuure önj e Antike än önj e tid fort madelåler wus diheere däi ordi wichti. Deerfor wörden uk Monumente baged, tut baispal säit’m dåt ouer Stonehenge önj England än da Externstiine önj … „Wuntersanwiinj“ weiterlesen

Nikolausdäi

Bild: Aleksa Petrovvia wikimedia.commons

Diling hääwe we di 6. detsember, än deeram hääw ik uk änjörsne uk min schuur putsed. Kiiwenooch muurst ik man stäiwel seelew feele, ouers hü håt et duch: Der Gedanke zählt. Än huum koon’m deer åltens ouer hööge. Än tu Nikolaus hiirt süwat iinjfåch deertu, dåt deer wat önj e stäiwel as. Ouers weer kamt dåt eentlik jurt? Di 6. detsember as di däi, weer Nikolaus foon Myra störwen as, wat ån foon da bekåndste hilie önjt krastenduum as. Hi … „Nikolausdäi“ weiterlesen

Anzac Day

Bild: GnangarraCreative Commonsby 2.5 auvia wikimedia commons

Di schungster Eric Bogle süng önjt iir 1971 dåt stuk „And the Band played Waltzing Matilda“, weer et am austraaliere önj e jarste wråålskrich gungt. Deerbai snååket hi uk am en däi, weer et paraade jeeft än saldoote marschiire. Deerma as di Anzac Day tu e 25. April miinjd, wat en tånkdäi for e düüdje foon e slåcht foon Gallipoli as. ANZAC stoont for Australian and New Zealand Army Corps. Deerma as en floose foon saldoote üt Australien än Naisiielönj … „Anzac Day“ weiterlesen

Comedian Harmonists

Di 22. februar 1935 füngen tra lasmoote foon e bekånde floose Comedian Harmonists jü tising, dåt ja önj e „Reichsmusikkammer“ apnümen wörden. Da oudere tra lasmoote wörden ai apnümen, ouerdåt ja ai „arisch“ wjarn. Bål deeraw gäng di floose ütenouder. Huum heet di noome Comedian Harmonists wälj ål iinjsen hiird. Ouer huum wus dåt eentlik? Dåt swåår as: en A-Capella-floose ma en klawiirspaaler. Ja süngen äine kompositschoone än for ålem amschraawen stöögne üt e jazzmusiik, film, schlager, följkstöögne än uk … „Comedian Harmonists“ weiterlesen

Räise trinam e wråål

Di 25. januar as en bili intresanten iirdäi, for di 25. januar 1890 broocht jü us-ameerikaanisch juurnalistin Nellie Bly har räis trinam e wråål tu iinje. Jü häi deertu jü ruute foon Phileas Fogg üt et bök „Reise um die Erde in 80 Tagen“ foon Jules Verne nümen än wus 73 deege unerwäis. Jü ferteeling ouer Phileas Fogg as je ålgemiin bekånd. Hi weeded, dåt’t önj sin tid möölik as, önj tachenti deege trinam e wråål tu räisen. Tuhuupe ma … „Räise trinam e wråål“ weiterlesen

Jules Verne

Bild: Félix Nadarvia wikimedia commons

Di 8. februar 1828 as di iirdäi foon en ordi bekånden schriwster, nämlik Jules Verne. Hi as önj Nantes önj Frånkrik tuläid wörden. Eeftert schölj heet’r Jura studiird. Önj jüdeer tid heet’r uk oudere frånsche schriwstere kåneliird, tut baispal Alexandre Dumas, wat „Da tra Musketiere“ schraawen heet. Deereefter heet’r bait teooter årbed än heet teooterstuke schraawen. Foon 1856 ouf önj wus‘r börsenmakler. Iinj iir lääser heet’r ham ma Honorine Morel befraid, wat en waas wus än ål tou bjarne häi. … „Jules Verne“ weiterlesen

En kort histoori foont råådio

Di 2. November wus en besuneren iirdäi, wat for üs as råådiosiinjing wichti as. Dåt wus di iirdäi foon e räigelmääsi råådiosiinjing. Jü jarst ging nämlik di 2. November 1920 önj Philadelphia önj e USA aw siinjing. Bål deeraw füliden mör siinjer. Än önj tjüschlönj wus et dan di 28. Oktober 1923 sü wid. Dåt jarst stuk wus en Foxtrott. Dåt råådio heet ham deerüt önjtwikeld, dåt elektromagnetische wooge önjtdaked wörden, weer’m ma dan uk musiik än spräke siinje köö. … „En kort histoori foont råådio“ weiterlesen